Verandermanagement in de zorg
De ideeën en tips van Elsbeth Reitsma over het vorm geven van veranderingen in de gezondheidszorg
Vorig najaar ontstond in de werkgroep bevordering implementatie ROM ggz het idee dat het concrete, dagelijkse gebruik van ROM (Routine Outcome Monitoring) het beste voor het voetlicht zou kunnen komen door filmpjes. Er waren een paar voorbeeldfilmpjes maar de eigenaren waren niet tevreden over de kwaliteit van beeld en geluid voor het grote publiek. Daarom zijn de handen ineen geslagen en ziehier (op de website van GGZ Nederland) het resultaat: 8 filmpjes. Chapeau voor de makers en de mensen die in de filmpjes laten zien hoe zij ROM gebruiken.
Er is een filmpje voor cliëntenraden, dat wat meer op de beleidsmatige kant van ROM ingaat. De andere filmpjes tonen hoe het aankomt op de gesprekstechnieken van de behandelaar en begeleider. Bijvoorbeeld in het filmpje waarin de cliënt aangeeft, dat ze geen zin heeft in weer een vragenlijst. Gaat het om vermoeidheid of om de disfunctionaliteit van een vragenlijst op dat moment? Of gaat het om het opzien tegen de confrontatie met de uitkomsten? Hoe ga je daar als behandelaar of begeleider mee om?
Er zijn ook filmpjes met het viergesprek tussen kind, ouders en behandelaar. Je ziet de interactie en de non-verbale signalen. Het tempo is hoog. De wijze van aanspreken door de behandelaar is vrij direct en resultaatgericht. Je herkent het stramien van het oplossingsgerichte feedbackgesprek als achterliggende (werkzame!) methode: herkennen, begrijpen, waarderen en handelen.
En dan het filmpje met de cliënt-met-uitstekende-gespreksvaardigheden: de behandelaar scoort in zijn observatielijst hoog op ‘angst’. De cliënt herkent het niet direct en zit wat te zoeken. Behandelaar: ‘ik moet het meenemen’. Maar de cliënt komt terug met de vraag aan de behandelaar: ‘waar heb je het aan gezien?’. Ik vind dat een voorbeeld van de gelijkwaardigheid in het gesprek.
De filmpjes bieden de mogelijkheid om er als behandelaar of begeleider mee aan de slag te gaan en je af te vragen hoe jij de situatie zou aanpakken? De filmpjes zijn ook als casuïstiek te gebruiken in een teambijeenkomst. Er valt veel uit te leren en je kunt als team bepalen hoe je de gesprekken wilt voeren. Mooi dat de filmpjes er zijn en hopelijk komt dat ten goede aan de nog steeds broodnodige inhoudelijke discussie over de ontwikkeling van ROM.
ROM, Routine Outcome Monitoring, is het routinematig meten van de uitkomsten van de behandeling door cliënt en/of behandelaar of begeleider. Op vrijdag 6 april 2012 meldt Skipr dat vooraanstaande wetenschappers in de psychiatrie bezwaren hebben tegen het gebruik van de uitkomstmetingen voor de financiering van de geestelijke gezondheidszorg in het algemeen en de psychiatrie in het bijzonder. In rap tempo volgen de reacties van voor- en tegenstanders van ROM en van benchmarken op dit artikel. Binnen een paar dagen 25 stuks; bijna allen anoniem. Lees meer »
Mar 13
Drie tips om in de transitie WMo begeleiding staande te blijven
geplaatst om 15:44 in categorie Verandermanagement
De overgang van de functie begeleiding van de AWBZ naar de WMo houdt onze klanten in de care en welzijn intensief bezig. Aan de functie extramurale begeleiding wordt jaarlijks naar schatting tussen de 2,3 – 3 miljard euro uitgegeven. Begeleiding is een functie waar onze klanten een substantieel deel van hun omzet behalen. Deze klanten zien gemeenten worstelen met de materie maar ze moeten oppassen zich niet te sterk te profileren met wat ze kunnen bieden en nalaten kant-en-klare-oplossingen aan te dragen. Dat wordt als hijgerig ervaren, want de gemeentelijke politiek en ambtelijke organisaties willen zelf een eigen proces doorlopen. Lees meer »
Vorig weekend maakte ik een fietstochtje langs de rand van het Groene Hart. We kwamen in de buurt van Zoeterwoude-Dorp, van Swetterhage. Swetterhage is een instelling voor mensen met een verstandelijke beperking. Het ligt aan de rand van het dorp en het is bijna een dorp op zich. Ik was benieuwd wat ik na 20 jaar zou aantreffen. Dezelfde woningen, nieuwbouw, vergane glorie? We trapten even stevig door en ik zag een bekende inrit. Lees meer »
Feb 18
Vijf tips om het geworstel met projecten en programma’s te voorkomen
geplaatst om 13:39 in categorie Verandermanagement
Welke veranderingen voer je in de lijn door en voor welke veranderingen heb je een andere, tijdelijke structuur nodig? Die andere, tijdelijke structuur is bijvoorbeeld een werkgroep, een project of een programma. Tijdens onze C3-workshops over verandermanagement, project- en programmamanagement beginnen we vaak met de vraag: is alles een project? Die vraag stellen we omdat onze ervaring is dat in zorgorganisaties alle heil van projecten wordt verwacht. Lees meer »
Jij hebt het als interne adviseur makkelijker dan ik als externe adviseur, zei ik tijdens de beroepsopleiding management consultancy tegen een medestudent. Ze keek me aan alsof ze door een wesp was gestoken. Hoe kon ik dat nou zeggen? Na wat doorpraten, vond ik dat ze gelijk had. Je kunt niet zeggen dat de interne adviesrol makkelijker is dan de externe of vice versa: het is anders. Lees meer »
Afgelopen weekend vond de jaarwisseling plaats. Tijd om de balans op te maken en voor 2012 me het goede voor te nemen. In de NRC vond ik inspiratie. ‘In 2012: naar een transparante focus op kwaliteitsborging’. Wat een vreselijke titel, dacht ik. En al lezend vond ik het stuk nog veel vreselijker worden. Lees meer »
Het thema hoeveel vrijheid professionals in hun werk moeten of mogen hebben, duikt met regelmaat in mijn werk op. De ene keer aangezwengeld door een professional, de andere keer door een manager. De vraag die op tafel komt is: wie is de (echte) baas, de professional of de manager? Die keuze tussen de één of de ander is ingegeven vanuit een machtsperspectief. Kan ik jou dwingen om iets te doen of te laten? Van zo’n vraag komt geen vruchtbare discussie. Terwijl zowel professional als manager veelal behoefte hebben aan een discussie over de concrete invulling van professionaliteit en wat je daarvoor nodig hebt. Lees meer »
Komende vrijdag brengen we als C3-ers een dag door met Erik Heineman. Ik heb er veel zin in en ter voorbereiding heb ik vanavond zijn inaugurale rede gelezen. De titel met subtitel geven mooi weer wat zijn gedachtegoed is: Het paradigma van de zorg: EGO-systeem of ECO-systeem? “Hoe weten de waterdruppels dat ze samen een rivier zijn?” Omdat ik toch op de bank zat te lezen, ben ik doorgegaan met de masterthesis van Rink Kaashoek met de pakkende titel ‘Dat bepaal ik zelf wel!’. De thesis gaat over de spanning tussen professionals en managers en over de organisatie van professionele ruimte in de zorg.
Sep 21
ROM en praktijkgestuurd effectonderzoek: overeenkomsten en verschillen
geplaatst om 09:02 in categorie Verandermanagement
In meerdere sectoren in de gezondheidszorg doet het meten van uitkomsten van de behandeling en begeleiding zijn opgang. Afgelopen jaar heb ik veel parallellen ervaren tussen ontwikkelingen die zich in de jeugdzorg voltrekken en in de GGZ. De essentie van beide ontwikkelingen is: geen black box maar kunnen laten zien wat je doet en laten zien wat het resultaat van de inspanningen is; op behandelniveau, op teamniveau en op instellingsniveau. Lees meer »